Đáng chú ý, số liệu thanh tra cho thấy có dấu hiệu khuất tất trong lĩnh vực đo chức năng hô hấp tại đây đang khiến dư luận bức xúc, nghi ngờ tính minh bạch trong quản lý thanh toán BHYT.
Chênh lệch 3141 phin lọc trong hoạt động đo chức năng hô hấp
Theo Kết luận Thanh tra, tổng số ca thực hiện dịch vụ đo chức năng hô hấp cho bệnh nhân nội và ngoại trú tại bệnh viện trong hai năm 2024 và 2025 là 3.541 ca. Cụ thể, năm 2024: 2.208 ca và năm 2025: 1.333 ca. Tuy nhiên, báo cáo xuất - nhập - tồn kho vật tư y tế cùng kỳ cho thấy, bệnh viện xuất kho chỉ vỏn vẹn 400 cái filter (phin) lọc khuẩn dùng cho máy đo chức năng hô hấp (trung bình mỗi 1 năm xuất kho 200 phin)
Thanh tra tỉnh cho rằng có tới 3.141 ca đo chức năng hô hấp không có phin lọc khuẩn riêng biệt, tổng số tiền chênh lệch vật tư lên tới 109.935.000 đồng.
Đối chiếu Quyết định số 1981/QĐ-BYT ngày 05/6/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc hướng dẫn quy trình kỹ thuật nội khoa chuyên ngành hô hấp, quy định rõ khi đo chức năng hô hấp: yêu cầu về phin lọc là mỗi người bệnh phải sử dụng riêng một chiếc.
Về mặt chuyên môn, phin lọc hô hấp là dụng cụ ngăn ngừa hạt bẩn, vi khuẩn, virus từ hơi thở của bệnh nhân vào máy và ngược lại... Để đảm bảo an toàn sức khỏe cho bệnh nhân, tránh lây nhiễm chéo cũng như đảm bảo chính xác trong quá trình chẩn đoán khám chữa bệnh việc sử dụng phin lọc hô hấp cho mỗi người 1 cái được xem là quy định bắt buộc.
Tính toán từ số liệu chênh lệch có thể thấy một phin lọc hô hấp được tái sử dụng nhiều lần. Đây là lỗ hổng trong quản lý, nếu thực tế xảy ra đúng như vậy, xét về y đức, đây là hành vi vi phạm, coi thường sức khỏe tính mạng của bệnh nhân.
Cần giải đáp thỏa đáng
Nguyên Giám đốc BVĐK Thanh Chương, người trực tiếp ký vào biên bản thanh tra thừa nhận bệnh viện đã tái sử dụng phin lọc hô hấp trong quá trình khám và điều trị bệnh nhân nhằm “tiết kiệm kinh phí” cho bệnh viện.
Người đứng đầu bệnh viện thời điểm đó cho biết thêm, đơn vị không có chức năng thiết lập quy trình tái sử dụng cho vật tư này, trước khi tái sử dụng phin lọc được khử trùng thông thường như một số thiết bị khác và không qua công tác kiểm định đạt chuẩn nhưng có thể tái sử dụng 5 đến 7 lần. Chỉ khi cơ quan thanh tra vào cuộc ông mới nhận thức việc tái sử dụng phin lọc hô hấp là sai phạm.
Một lãnh đạo bệnh viện khác trên địa bàn tỉnh Nghệ An khi trao đổi về vấn đề này khẳng định: Về mặt cấu tạo kỹ thuật phin lọc hô hấp chỉ được sử dụng một lần, hoàn toàn không thể tái sử dụng trong quy trình thông thường.
Bên cạnh nội dung liên quan chức năng đo hô hấp, Kết luận thanh tra còn chỉ ra nhiều sai phạm, tồn tại khác xảy ra tại BVĐK Thanh Chương như chi tiêu tiền mặt không qua hệ thống quản lý của Kho bạc Nhà nước, kê khai thuế không đầy đủ, sai sót trong quản lý đầu tư xây dựng, không vào sổ tài sản công 02 xe cứu thương, sử dụng xe cứu thương đi công tác.
Mặc dù Kết luận thanh tra không đề cập dấu hiệu hưởng thanh toán BHYT không tương ứng với vật tư thực tế sử dụng. Tuy nhiên số tiền gần 110 triệu đồng liên quan tái sử dụng phin lọc hô hấp đã được Thanh tra tỉnh Nghệ An ban hành quyết định thu hồi nộp vào tài khoản tạm giữ của mình.
Như vậy, ở góc độ kinh tế hậu quả đã được khắc phục, tuy nhiên điều cần phải làm rõ không chỉ là số tiền phải thu mà còn là toàn bộ quy trình chuyên môn dẫn tới chênh lệcha 3141 phin lọc hô hấp trong hoạt động khám chữa bệnh. Thiết nghĩ đơn vị chủ quản, Sở Y tế Nghệ An cần có đánh giá khách quan tác động có thể xảy ra đối với 3.151 người bệnh không được khám điều trị đúng chuyên môn tại BVĐK Thanh Chương.
