Mua đất “sạch”, bất ngờ mọc lên “mộ tổ”
Ngày 25.1, phản ánh đến phóng viên Báo Lao Động, bà D.T.Q.N. (SN 1995, trú phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An) cho biết, đang khốn khổ vì vướng vào một vụ việc tranh chấp hi hữu liên quan đến ngôi mộ được tự ý xây dựng trong phần đất bà vừa mua hợp pháp.
Theo bà D.T.Q.N, bà là chủ sử dụng thửa đất số 896, tờ bản đồ số 05, địa chỉ tại khối Mỹ Thượng, phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An. Thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AA 05339135, số phát hành CN 47634, ngày cấp 20.11.2025.
Nguồn gốc thửa đất được bà D.T.Q.N nhận chuyển nhượng từ bà N.T.L.A (trú phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An).
Theo trình bày của bà D.T.Q.N, cuối tháng 10.2025, khi đi xem đất tại khu vực này, hiện trạng thửa đất có nhà lắp ghép 2 tầng, bể cá cảnh, đường bê tông đi vào khu dân cư, hoàn toàn không có mồ mả hay dấu tích mộ phần. Do thửa đất nằm ở vị trí lô góc hai mặt đường, giá trị lớn nên bà quyết định nhận chuyển nhượng.
Tuy nhiên, đến 16h ngày 8.12.2025, bà phát hiện một nhóm người tự ý đưa đất vào đắp mộ trên phần đất đã được cấp sổ đỏ cho mình. Dù bà đã yêu cầu dừng việc xây dựng mộ trái phép, nhóm người này vẫn tiếp tục thi công. Đến 8h sáng 13.12.2025, khi bà quay lại kiểm tra, ngôi mộ vẫn tồn tại và được dựng thêm bát hương, bia đá ghi dòng chữ “Mộ tổ họ Lê”.
Trước sự việc trên, bà D.T.Q.N đã gửi đơn tố cáo đến UBND tỉnh Nghệ An, Công an tỉnh Nghệ An và chính quyền địa phương, đề nghị làm rõ hành vi xâm chiếm đất, tự ý xây dựng mộ trái phép, buộc tháo dỡ phần mộ và trả lại hiện trạng ban đầu của thửa đất.
Về phía dòng họ Lê tại khu vực nói trên, đại diện cho rằng, ngôi mộ tổ đã tồn tại từ hàng trăm năm trước. Do khu vực trước đây là đồng ruộng, gần nghĩa trang cũ nên mộ phần bị san phẳng, mất dấu theo thời gian; khi xác định lại vị trí, con cháu trong họ đã tiến hành đắp lại mộ và dự kiến sẽ di dời khi điều kiện cho phép.
“Sự việc kéo dài khiến tôi không thể đưa đất vào sử dụng, thiệt hại rất lớn. Phía dòng họ Lê cho rằng, chưa thể di dời mộ vì đang vướng tang. Nhưng nếu sắp hết tang lại có người mất thì biết đến bao giờ quyền lợi hợp pháp của tôi mới được bảo đảm?”, bà N bức xúc.
Cần làm rõ quá trình cấp sổ đỏ và nguyên nhân tranh chấp
Trao đổi với PV Báo Lao Động, lãnh đạo UBND phường Vinh Lộc xác nhận, thửa đất trên đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp, qua nhiều lần chuyển nhượng. Việc giấy chứng nhận không thể hiện mộ phần là sai sót phát sinh từ nhiều năm trước. Địa phương đang tiếp tục tổ chức hòa giải, xác minh để xử lý vụ việc theo quy định.
Ở góc độ pháp lý, trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, luật sư Lê Đình Việt (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, cơ quan chức năng cần kiểm tra, rà soát toàn bộ quá trình cấp sổ đỏ, làm rõ trách nhiệm trong việc vì sao đất ở lại được cấp chồng lên phần đất có mộ.
Theo luật sư Việt, cần xác minh rõ chủ sở hữu thực sự của ngôi mộ, căn cứ pháp lý, lịch sử nào để khẳng định đó là “mộ tổ”, đồng thời làm rõ vì sao trong suốt hàng chục năm qua, ngôi mộ không được xây dựng, không có bia, không phát sinh tranh chấp, nhưng chỉ xuất hiện sau khi thửa đất được chuyển nhượng cho bà D.T.Q.N và chuẩn bị đưa vào sử dụng.
“Trường hợp không chứng minh được quyền quản lý, sử dụng hợp pháp đối với mộ phần, việc tự ý xây dựng mộ trên đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người khác là hành vi trái pháp luật, cần xử lý nghiêm. Về lâu dài, mộ phần cũng cần được di dời về nghĩa trang để bảo đảm phù hợp quy hoạch, trật tự quản lý đất đai và lối sống văn minh”, luật sư Việt nêu quan điểm.
