cao-toc-11-1775531718839365700295-1775552492.jpg
Bản đồ hướng tuyến đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy (Nghệ An) nối với nước bạn Lào. Ảnh: Quốc Huy

Ngày 7/4, Kiểm toán Nhà nước có công văn gửi Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An liên quan đến các ý kiến về đầu tư xây dựng cao tốc Vinh - Thanh Thủy qua địa phương này.
Theo đó, Kiểm toán Nhà nước đã có ý kiến gửi Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội, trong đó có đề nghị rà soát một số vấn đề của dự án liên quan đến sơ bộ tổng mức đầu tư, suất vốn đầu tư.

Cụ thể, các nội dung về phương án thiết kế một số đoạn tuyến (đào sâu, đắp cao) thiết kế hoàn chỉnh 6 làn xe, tuy nhiên theo dự báo lưu lượng thì đến năm 2050 mới cần thiết mở rộng.

Tập bản vẽ còn thiếu sơ bộ bố trí chung của nhiều cầu nên chưa có căn cứ xác định chiều cao trụ cầu và áp dụng đơn giá phù hợp. Hồ sơ giữa tính toán sơ bộ tổng mức đầu tư và bản vẽ chưa thống nhất.

Cùng với đó, suất vốn đầu tư cầu đang tính cao hơn so với Quyết định 409/QĐ-BXD ngày 11/4/2025, việc áp dụng suất đầu tư từ các dự án khác nhưng chưa rõ cơ sở so sánh, chưa thống nhất.

cao-toc-1-1775532000329359019560-1775552521.jpg
Hiện trạng tuyến đường bên nước bạn Lào sẽ đấu nối với cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Ảnh: Duy Nguyễn

Ngoài ra, cơ quan Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra một số cầu có sai lệch giữa tính toán và bản vẽ (chiều cao trụ, vị trí...), sử dụng nhiều loại đơn giá khác nhau, chưa có thuyết minh cụ thể.

"Hệ số thời gian của hầm đang lấy theo cầu nhưng chưa có giải thích. Tỷ trọng chi phí an toàn giao thông thấp hơn quy định. Lỗi số học trong tính toán, chi phí bồi thường đất quốc phòng chưa có đầy đủ khối lượng và đơn giá chi tiết" - văn bản Kiểm toán Nhà nước nêu rõ.

Vậy nên, Kiểm toán Nhà nước đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát lại toàn bộ tổng mức đầu tư, suất vốn đầu tư dự án. Đồng thời khắc phục các tồn tại, đảm bảo tiết kiệm, tránh thất thoát, lãng phí.

Không để thất thoát ngân sách Nhà nước

Trước công văn của Kiểm toán Nhà nước đề nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền vừa có văn bản gửi các địa phương nơi có dự án đi qua, các sở, ngành về việc kiểm tra, rà soát sơ bộ tổng mức đầu tư, suất đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy.

cao-toc-2-17755320001561836144582-1775552558.webp
Tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy hình thành sẽ tạo thêm "mạch máu giao thông" mới cho đất nước Lào vận chuyển hàng hoá, giao thương vào Việt Nam và ngược lại. Ảnh: Duy Nguyễn

Theo đó, yêu cầu Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An, trên cơ sở nội dung đề nghị của chỉ đạo đơn vị tư vấn tập trung kiểm tra, rà soát, bổ sung đầy đủ cơ sở, căn cứ thuyết minh liên quan đến sơ bộ tổng mức đầu tư, suất vốn đầu tư, bảo đảm chặt chẽ, chính xác, đúng quy định của pháp luật. Kịp thời hoàn thiện hồ sơ, phục vụ triển khai các bước tiếp theo của dự án, bảo đảm tiến độ và chất lượng theo yêu cầu.

Sở Xây dựng chủ trì tổ chức kiểm tra, rà soát toàn diện các nội dung liên quan theo ý kiến của Kiểm toán Nhà nước. Bảo đảm việc thẩm định bước dự án tuân thủ đúng trình tự, quy định, hiệu quả, tiết kiệm.

Trong quá trình thực hiện, yêu cầu tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chặt chẽ, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước. Đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật, Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan có thẩm quyền về quá trình tổ chức thực hiện, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Dự án Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy (Nghệ An) được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 255/2025/QH15 ngày 11/12/2025.

Tuyến cao tốc trên có chiều dài 60 km, quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, các cầu trên tuyến quy mô 6 làn xe hoàn chỉnh, các vị trí đào sâu, đắp cao quy mô nền đường 6 làn xe hoàn chỉnh. Tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng với 10 dự án thành phần.

Dự án sử dụng nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước bố trí từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2024. Ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030. Giai đoạn chuẩn bị dự án trong năm 2025; thực hiện dự án năm 2026, hoàn thành đưa vào khai thác trong năm 2029.

Tại Nghị quyết số 255/2025/QH15 ngày 11/12/2025, Quốc hội đã cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt cho dự án như: Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công; cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với một số gói thầu; cho phép Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư...