Bộ Công an quyết liệt chỉ đạo
Liên quan đến thông tin tố cáo các nghệ sỹ trong quyên góp tiền từ thiện, Chánh Văn phòng Bộ Công an, Trung tướng Tô Ân Xô cho biết, vừa qua, Bộ Công an đã nhận được đơn thư tố giác liên quan đến một số cá nhân trong hoạt động gây quỹ quyên góp từ thiện, tài trợ trong đợt bão lũ tại khu vực miền Trung năm 2020.
Bộ Công an đã chỉ đạo Cục Cảnh sát Hình sự thụ lý, kiểm tra, xác minh các nguồn tin. Hiện, lực lượng Cảnh sát Hình sự đang phối hợp với các ngân hàng rà soát xác định các tài khoản đã huy động từ thiện, làm rõ quá trình tiếp nhận, quyên góp và quá trình giải ngân.
Cục Cảnh sát Hình sự cũng đã chỉ đạo lực lượng cảnh sát hình sự một số địa phương tiến hành rà soát, nắm tình hình hoạt động từ thiện diễn ra trên địa bàn để kịp thời phát hiện các trường hợp cá nhân, tổ chức lợi dụng hoạt động cứu trợ từ thiện để thực hiện các hành vi trục lợi, chiếm đoạt tài sản.
Cơ quan Công an cũng đang phối hợp với UBND và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp của các tỉnh Nghệ An, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên -Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, để xác minh rõ số tiền, hàng mà các cá nhân đã tiến hành cứu trợ, từ thiện tại các địa phương này và cũng đã mời làm việc với một số cá nhân, tổ chức đề nghị cung cấp các thông tin có liên quan.
Những tỉnh miền Trung trên là nơi ca sĩ Thuỷ Tiên và các nghệ sĩ nổi tiếng khác đã di chuyển tới làm từ thiện cứu trợ vào khoảng tháng 10/2020. Bên cạnh đó, C02 cùng phối hợp với Công an 7 tỉnh thành này để làm rõ số tiền cứu trợ tại từng tỉnh. Công an đã tiến hành mời làm việc với một số cá nhân, tổ chức liên quan vấn đề này.
Trong diễn biến liên quan thì phía chính quyền các tỉnh này cũng đã nhận được văn bản của Cơ quan CSĐT Bộ Công an về việc yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp chứng cứ, đồ vật, tài liệu, dữ liệu điện tử liên quan hoạt động từ thiện cứu trợ của ca sĩ Thủy Tiên cùng một số nghệ sĩ nổi tiếng từ năm 2020 tới nay.
Chiều 13/10, Công an TP.HCM cũng đã chuyển đơn tố cáo ông Huỳnh Minh Hưng (tức ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng, SN 1971, ngụ phường 15, quận 10) có dấu hiệu chiếm dụng tiền từ thiện trái phép đến Cục Cảnh sát hình sự (C02) Bộ Công an để tiếp tục điều tra xử lý giải quyết theo quy định.
Theo đó, cuối tháng 8/2021, Phòng PC02, Công an TP.HCM nhận được tin báo của bà Nguyễn Phương Hằng tố cáo ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Đơn tố cáo của bà Nguyễn Phương Hằng cung cấp thông tin về việc ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng có dấu hiệu chiếm dụng tiền từ thiện trái phép qua việc dùng tài khoản cá nhân của mình để nhận tiền từ thiện của mạnh thường quân nhưng không tự minh bạch, không công khai, không công bố kịp thời rõ ràng chứng từ việc sử dụng nguồn tiền từ thiện để các mạnh thường quân được biết.
Bên cạnh đó, Bộ Công an cũng đề nghị các cá nhân gửi đơn tố cáo và cả bị đơn, người dân cần bình tĩnh, kiềm chế cảm xúc, không nên có những ngôn từ không phù hợp, gây ảnh hưởng đến cuộc sống bình thường của người tố cáo và bị đơn, tránh việc lợi dụng vấn đề này nhằm gây mất trật tự xã hội.
Ca sỹ Thủy Tiên, Hoài Linh, Trấn Thành... vướng thị phi khi kêu gọi từ thiện trong thời gian qua
Người "ăn chặn" tiền từ thiện có thể đối mặt mức án nào?
Từ thiện được hiểu là hành động xuất phát từ sự tự nguyện, không vì vụ lợi cá nhân để giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, thiếu may mắn trong cuộc sống. Để lan tỏa điều tốt đẹp này, nhiều cá nhân, tổ chức thiện nguyện như có sức lan tỏa thông điệp đến mọi người như một số ca sĩ, diễn viên, MC… đã đứng ra kêu gọi, nhận tiền hỗ trợ, quyên góp để thực hiện các hoạt động từ thiện.
Việc kêu gọi và chấp nhận quyên góp từ thiện bản chất là thực hiện giao dịch dân sự, theo đó, khi nhận được tiền quyên góp từ thiện, người kêu gọi quyên góp có nghĩa vụ thực hiện theo đúng mục đích đã kêu gọi trước đó. Mọi hành vi “ăn chặn”, “biển thủ” …để chiếm đoạt số tiền kêu gọi từ thiện đều là hành vi đáng lên án và cần xử lý theo quy định của pháp luật. Trường hợp có đầy đủ chứng cứ và các dấu hiệu của tội phạm cần phải truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo các luật sư, trường hợp xác định hành vi cấu thành tội phạm hình sự, người phạm tội có thể bị xử lý về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Theo đó, trường hợp các nghệ sỹ được xác định phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản nếu có hành vi dùng thủ đoạn gian dối nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, nghĩa là trong quá trình kêu gọi từ thiện cố tình đưa ra thông tin có sự việc ủng hộ từ thiện nhưng thực tế không có bất kỳ hoạt động từ thiện nào, làm cho mọi người tin tưởng và chuyển tiền ủng hộ nhằm mục tích chiếm đoạt số tiền từ thiện.
Nếu số tiền chiếm đoạt có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên (hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý về hành vi chiếm đoạt tài sản tài sản mà còn vi phạm hoặc chưa được xóa án tích) thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015.
Nếu các nghệ sỹ lừa đảo chiếm đoạt số tiền từ 500 triệu đồng trở lên khi kêu gọi từ mọi người có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017.
Với tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, theo Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015, người vi phạm được xác định phạm tội nếu họ kêu gọi quyên góp từ thiện, sau đó nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản, không sử dụng một phần hoặc toàn bộ số tiền vào mục đích ban đầu.
Theo đó, nếu giá trị, tài sản bị chiếm đoạt phải trị giá từ 4 triệu đồng trở lên. Nếu giá trị dưới 4 triệu đồng, người vi phạm sẽ bị xử lý hình sự nếu từng bị xử phạt hành chính do chiếm đoạt tài sản; đã bị kết án về một số tội theo luật định mà chưa được xóa án tích hay tài sản bị chiếm đoạt là phương tiện kiếm sống chính của bị hại. Mức án thấp nhất cho tội này là 3 năm không giam giữ cho đến 20 năm tù./.
